17 listopada, 2026

Magia z kartki. Czytania sztuk dla dzieci w wałbrzyskim TLiA.

autorka publikacji: OSA, autor zdjęć: Paweł Szpur

17 października, w Teatrze Lalki i Aktora rozstrzygnięto I Ogólnopolski Konkurs na Sztukę Teatralną dla Dzieci. Grand Prix zdobył tytuł Elizy Mikulskiej „Kamyk, który chciał być gwiazdą” za „pozostawienie przestrzeni wyobraźni dla publiczności oraz dojrzałą strukturę tekstu”, drugie miejsce przyznano Sebastianowi Róg „za zręczne operowanie konwencją teatralną i niebanalną metaforykę” w utworze „Poniosło mnie”, trzecie zaś Krzysztofowi Wojciechowskiemu za „niezwykłe poczucie humoru, bijące z tekstu ciepło i bezpretensjonalność”. Mowa tu o opowieści „Zupełnie sam”. Jury doceniło także twórczość Marka Skowera, wyróżniając jego „Irgę z patykami” „za czułe przedstawienie relacji rodzinnych oraz wiarygodne uchwycenie dziecięcej wyobraźni”.

Trzy nagrodzone teksty można było usłyszeć 16 i 17 października w formie czytania performatywnego zorganizowanego w wałbrzyskim TLiA.

Łącznie na ogłoszony konkurs wpłynęły 92 prace, z czego komisja: Anna Jezierska, Karolina Sobolewska i Seweryn Mrożkiewicz, wybrała osiemnaście dramatów. Spośród tych zarekomendowanych grono sędziowskie: Monika Czajkowska, Tomasz Daszczuk i Mariusz Gołosz, wyłoniło czterech wspomnianych zwycięzców. – Nasz konkurs na sztukę teatralną dla dzieci powstał z prostej potrzeby – chcieliśmy dać szansę osobom, które piszą dla dzieci, ale nie są zawodowymi dramaturgami. Często mają dobre pomysły i własny język, jednak trudno im znaleźć drogę do teatru – podkreślał podczas finałowego spotkania, w którym uczestniczyli także najmłodsi, Zbigniew Prażmowski, dyrektor TLiA.

„Kamyk, który chciał być gwiazdą”

Z tym tekstem publiczność zapoznała się w piątek. „Kamyk, który chciał być gwiazdą” to historia o poszukiwaniu tożsamości, potrzebie akceptacji i odkrywaniu poczucia własnej wartości, która nie zależy od uznania innych. Eliza Mikulska podejmuje temat bliski zarówno młodszym, jak i starszym widzom, skłaniając do refleksji nad tym, czym jest wyjątkowość i czy rzeczywiście wymaga ona wyróżniania się na tle otoczenia.
Główną figurą sceniczną jest Kamyk, który pragnie stać się kimś niezwykłym, przyciągać uwagę i błyszczeć niczym gwiazda na niebie. Jego dążenie do spełnienia marzeń prowadzi jednak do odkrycia innej prawdy: że oryginalność i niebanalność nie muszą wiązać się z nadzwyczajnymi osiągnięciami. Spotkania z Wróblem, Kałużą, Świetlikiem, Księżycem i Latarnią zmieniają sposób, w jaki Kamyk postrzega siebie i otaczający go świat: „chłopiec” zaczyna rozumieć, że również zwyczajność może mieć głębokie znaczenie, a bliskość drugiego człowieka bywa ważniejsza niż podziw i rozgłos. Okazuje się, że w pogoni za idealnym „ja”, tracimy to, co najcenniejsze – zalety, autentyczność. Eliza Mikulska swym tekstem otwiera pole do jakże ważnej rozmowy o samoakceptacji, relacjach międzyludzkich i presji związanej z koniecznością wyróżniania się. Za reżyserię „spektaklu” odpowiada Eryk Herbut. W obsadzie: Miłosz Sadowski, Tomasz Frąszczak, Aleksandra Heral, Seweryn Mrożkiewicz, Bożena Olizarowicz, Paweł Pawlik, Filip Niżyński.

„Poniosło mnie”

Największą wartością „Poniosło mnie”, laureata 2. miejsca, jest przypomnienie, że czasami trzeba się zagubić, aby na nowo odnaleźć siebie. To interesująca propozycja nie tylko dla dzieci, ale także i ich rodziców, którzy w zachowaniach króla czy postaci ciotki, mogą dostrzec swoje odbicie, cofnąć się do czasów własnego dzieciństwa i spojrzeć na wszystko z innej perspektywy, z dystansu. To także opowieść o potrzebie bliskości, o byciu niezauważonym, o spełnianiu cudzych zachcianek, ale też i o stawianiu granic. Sebastian Róg porusza ważny i niezwykle aktualny temat poświęcania siebie dla innych, często kosztem marzeń, pragnień i emocji.
Historia małego bohatera, który pewnego dnia dosłownie odrywa się od znanej mu rzeczywistości, stanowi ciekawą metaforę ucieczki od codziennych obowiązków i oczekiwań otoczenia. Twórcy (autor, jak i reżyser, Piotr Żukowski) umiejętnie łączą elementy baśniowe z absurdem, teatrem cieni, dzięki czemu spektakl staje się ambitny, jest zachętą do głębszej refleksji. Pod warstwą symboli (np. skrzydło, chmury) kryją się pytania o wolność, odpowiedzialność i odwagę potrzebną do tego, by zacząć żyć w zgodzie z samym sobą. Kolejnym atutem tytułu jest jego uniwersalne przesłanie. Widz odnajduje w prezentowanych wątkach cząstkę własnych doświadczeń, szczególnie jeśli zdarzyło mu się pozostawać w cieniu młodszego rodzeństwa. Sebastian Róg przypomina nam, że pomaganie – owszem – jest wartością, ale nie powinno wiązać się z całkowitym zapominaniem o sobie, akceptowaniem sytuacji, w której ciągle słyszymy: „poczekaj”. Autor zwraca również uwagę na to, jak ważne jest zatrzymanie się w codziennym pędzie i zadanie sobie pytania, czego tak naprawdę potrzebujemy.

„Zupełnie sam”

Prezentacja tekstu „Zupełnie sam” Krzysztofa Wojciechowskiego w reżyserii Zofii Grzywacz – nagrodzonego III miejscem w prestiżowym finale konkursu – udowadnia, że współczesna dramaturgia dla najmłodszych potrafi dotykać tematów fundamentalnych z rzadko spotykanym wyczuciem, humorem i głębokim ciepłem.
Punkt wyjścia fabuły realizuje klasyczny, lecz niezmiennie intrygujący motyw postapokaliptyczny w skali mikro. Główny bohater, mały pies (mops) o imieniu Max, budzi się w świecie pozbawionym ludzi i zwierząt. Ta nagła, przytłaczająca cisza zostaje jednak błyskawicznie przełamana przez wprowadzenie motywu fantastycznego: kosmicznej eskapady dwóch przybyszów z obcej planety. Kontrast między bezradnymi, choć teoretycznie technologicznie zaawansowanymi obcymi, a psem Maxem, który staje się ich ziemskim przewodnikiem i nauczycielem codzienności, buduje doskonałą oś po trosze komediową, a po trosze filozoficzną.
„Zupełnie sam” to mądry, pozbawiony moralizatorskiego zapędu przekaz o bliskości, tęsknocie za drugim człowiekiem. Tekst Wojciechowskiego, ożywiony przez trio aktorskie w składzie: Wojciech Oset, Kamil Król, Anna Jezierska, posiada spory potencjał repertuarowy. Pokazuje dzieciom, że najsilniejszą bronią w walce z przeciwnościami losu są otwartość na Innego oraz nieograniczona wyobraźnia. To mogłaby być jedna z najbardziej ujmujących propozycji tego sezonu. Warto nadmienić, iż autor stworzył ją z myślą o swojej chrześnicy i że to nie koniec przygód Maksa, a dopiero ich piękny początek.

„Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
pochodzących z Funduszu Promocji Kultury”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *